8 velikih rijeka kojima prijeti isušivanje

0

Kažu da je zemlja bogata, ako ima velike resurse pitke vode. S te strane, naša zemlja spada u jednu od najbogatijih zemalja na svijetu. Međutim, kakvo je stanje sa ostatkom planete? Da li su i ekonomski razvijene zemlje bogate ovim resursom?

 

Kolorado

Rijeka Kolorado je jedna od nakorištenijih rijeka na svijetu. Ona obezbjeđuje vodu za 30 miliona ljudi, a na njoj se nalazi i veliki broj brana. Dužina ove rijeke iznosi 2 333 kilometra. Budući da se njena voda koristi za navodnjavanje, industrijsku proizvodnju i piće, Kolorado rijetko dospijeva do svoje delte i kalifornijskog zaliva. Jedna desetina od ukupnog toka rijeke dospije do Meksika, a većina te vode se koristi za poljoprivredne potrebe i gradove koji se nalaze u tom području.

 

Ind

Rijeka Ind je primarni izvor vode za većinu stanovnika Pakistana (preko 170 miliona stanovnika). Voda rijeke Ind se koristi u domaćinstvima i industrijskoj proizvodnji, a oko 90% poljoprivrede Pakistana zavisi od nje. Ind je jedna od najvećih svjetskih rijeka, ali zbog prevelikog korištenja, ona više ne dospijeva do okeana u koji se ulijevala u luci Karači. Većina stanovništva ovog grada je na meti lopova koji kradu vodu te se često dešavaju i nemiri zbog nedostatka pitke vode.

 

Amu Darja

Aralsko jezero (često se naziva i more) je bilo četvrto najveće svjetsko kopneno jezero sa površinom od 68 000 kvadratnih kilometara. Nalazi se u centralnoj Aziji, između Kazahstana i Uzbekistana. Od šezdesetih godina prošlog vijeka, ovo jezero se sve više smanjuje. Glavni razlog za to je projekat navodnjavanja polja pamuka i pšenice koji je osmislio Sovjetski savez. Da bi se ovaj projekat i ostvario, skrenuti su tokovi rijeka Amu Darje i Sir Darje, dvije glavne pritoke jezera. Amu Darja se, zbog ovog projekta, više ne uliva u Aralsko jezero.

 

Sir Darja

Iako je Sir Darja malo bolje prošla od Amu Darje, ona je veoma zagađena. Dužina njenog toka iznosi 2 212 kilometara i uliva se u ono što je ostalo od aralskog jezera. U osamnaestom vijeku, na njoj je izgrađen kompleks kanala za navodnjavanje koji je proširen za vrijeme Sovjetkog saveza. Praktično je njen cijeli tok preusmjeren, a samo neznatni dio vode dospijeva do aralskog jezera. Ekolozi upozoravaju da je ova rijeka zagađena i da se njena voda ne bi smjela koristiti ni za piće ni za navodnjavanje.

 

Rio Grande

Jedna od najvećin rijeka Sjeverne Amerike, Rio Grande, se proteže od jugozapadnog Kolorada do meksičkog zaliva. Dužina ove rijeke iznosi 3 051 kilometar. Obzirom da se njena voda koristi i na prostoru SAD-a i Meksika, ova rijeka postaje sve manja. Rio Grande  je, na jednom dijelu, granica između Meksika i SAD-a, a početkom novog milenijuma ona uopšte nije stizala do meksičkog zaliva.

 

Huang Ho

Druga rijeka po veličini u Kini, nakon Jangcekjanga, i šesta po veličini u svijetu sa ukupnom dužinom od 5 464 kilometra, Huang Ho je bila kolijevka rane kineske civilizacije i ima dugu i kompleksnu istoriju. Ova moćna rijeka je veoma često plavila okolno područje, a najstrašnija poplava se desila 1931. godine kada je usmrtila između jednog i četiri miliona ljudi. Od 1972. godine, Huang Ho se veoma rijetko ulijevala u more. Razlog za ovo je bilo enormno eksploatisanje, uglavnom za navodnjavanje poljoprivrednih područja. 1997. godine, donji sliv rijeke je bio potpuno suh cijelih 230 dana. Ovakav dramatični pad vode je pogodio ekološki bogatu deltu ove rijeke koja erodira zbog nedostatka mulja.

 

Tista

Rijeka Tista izvire ispod Himalaja te protiče kroz indijsku državu Sikim, a ulijeva se u Bramaputru u Bangladešu. Tista se obično naziva i „žila kucavica Sikima“, ali u poslednjih nekoliko godina enormno eksploatisanje je dovelo do njenog isušivanja. Ribari više ne mogu pecati na njoj, a hiljade poljoprivrednika su ostali bez vode. Da zlo bude gore, indijska vlada je donijela zakon po kojem će se na ovoj rijeci graditi brane s ciljem da se proizvodi električna energija. Geolozi upozoravaju da bi sedimenti, koji se nagomilavaju, mogli potaknuti zemljotrese u seizmički aktivnim područjima.

 

Mari

Mari je najduža i najvažnija australijska rijeka. Izvire ispod australijskih Apli, a ulijeva se u Indijski okean u blizini Adelejda. Njena dužina iznosi 2 357 kilometara. Kao rezultat eksploatisanja, dolina rijeke Mari je najplodonosnije australijsko područje, a poznata je i pod nazivom „narodna žitnica“. Ipak, povlačenje je rezultiralo porastom nivoa salinitet što je ogromna prijetnja poljoprivrednoj proizvodnji. Rijeka je, takođe, i izvor vode za oko 40% stanovništva Adelejda kao i za većinu manjih gradova pored kojih protiče. Poremećaji i skretanje riječnog toka su smanjili protok u tolikoj mjeri da se ušće rijeke zatvorilo zbog mulja koji se formirao početkom dvadeset prvog vijeka.

Autor: minimagazin.info

Preporuke

Nastavi na minimagazin.info